ENG

โฉนดที่ดินยังเป็นชื่อผู้ตาย ทายาทขายได้เลยหรือไม่ ?

หลายคนเข้าใจว่า เมื่อพ่อหรือแม่เสียชีวิต ทายาทสามารถนำที่ดินไปขายได้ทันที แต่ความจริง แม้สิทธิในมรดกจะตกแก่ทายาทแล้ว ก็ยังไม่สามารถโอนหรือขายที่ดินได้ หากยังไม่ได้จดทะเบียนรับมรดก ป.พ.พ. มาตรา 1599 บัญญัติว่า เมื่อบุคคลถึงแก่ความตาย มรดกย่อมตกทอดแก่ทายาททันที และ มาตรา 1600 กำหนดให้ทรัพย์สิน สิทธิ และหน้าที่ของผู้ตายเป็นกองมรดก อย่างไรก็ตาม หากโฉนดยังเป็นชื่อผู้ตาย ทายาทยังไม่สามารถขาย ให้ จำนอง หรือโอนกรรมสิทธิ์ได้ เพราะการโอนอสังหาริมทรัพย์ต้องจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ตาม ป.พ.พ. มาตรา 456 จึงต้องดำเนินการจดทะเบียนรับมรดกเสียก่อน ตัวอย่าง นาย ก. ทำสัญญาจะขายที่ดินของมารดาที่เสียชีวิตแล้วให้แก่นาย ข. และรับเงินมัดจำไว้ แต่โฉนดยังเป็นชื่อมารดา เมื่อถึงวันโอน นาย ก. ไม่สามารถโอนกรรมสิทธิ์ได้ เพราะยังไม่ได้จดทะเบียนรับมรดก ดังนั้น จะต้องดำเนินการรับมรดกให้เสร็จก่อน จึงจะโอนกรรมสิทธิ์ให้นาย ข. ได้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 456 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2504/2543 สิทธิของผู้รับมรดกเกิดขึ้นตั้งแต่เจ้ามรดกถึงแก่ความตาย ส่วนการจดทะเบียนรับมรดกเป็นขั้นตอนที่ทำให้สามารถใช้สิทธิในทรัพย์สินได้โดยสมบูรณ์ อีกประเด็นที่หลายคนสงสัยคือ ต้องรีบโอนมรดกภายในกี่ปี? คำตอบคือ กฎหมายไม่ได้กำหนดระยะเวลาบังคับในการจดทะเบียนรับมรดก แต่การดำเนินการให้เรียบร้อยตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยลดปัญหาทายาทหลายทอด เอกสารสูญหาย และข้อพิพาทในอนาคตได้

หลายคนเข้าใจว่า เมื่อพ่อหรือแม่เสียชีวิต ทายาทสามารถนำที่ดินไปขายได้ทันที แต่ความจริง แม้สิทธิในมรดกจะตกแก่ทายาทแล้ว ก็ยังไม่สามารถโอนหรือขายที่ดินได้ หากยังไม่ได้จดทะเบียนรับมรดก