เมื่อมีประกาศกำหนดแนวเขตเวนคืนที่ดินบริเวณบ้านหรือที่พักอาศัย เจ้าของที่ดินและเจ้าของสิ่งปลูกสร้างควรติดตามขั้นตอนของหน่วยงานรัฐอย่างใกล้ชิด เพราะการเวนคืนมีผลต่อกรรมสิทธิ์และสิทธิในทรัพย์สิน รวมถึงเงินค่าทดแทนที่จะได้รับ
ควรดำเนินการ ดังนี้
1. ตรวจสอบแนวเขตเวนคืน >> หน่วยงานรัฐจะกำหนดแนวเขตและส่งเจ้าหน้าที่เข้าสำรวจที่ดิน บ้าน อาคาร และสิ่งปลูกสร้างที่อยู่ในพื้นที่เวนคืน เจ้าของทรัพย์สินควรตรวจสอบว่าเวนคืนทั้งหมดหรือเพียงบางส่วน
2. ตรวจสอบค่าทดแทน >> รัฐจะกำหนดค่าทดแทนสำหรับที่ดิน สิ่งปลูกสร้าง และทรัพย์สินที่ได้รับผลกระทบ โดยพิจารณาตามหลักเกณฑ์ของกฎหมายและข้อเท็จจริง เช่น สภาพที่ดิน ทำเล และการใช้ประโยชน์
3. เวนคืนเพียงบางส่วน >> หากเวนคืนที่ดินเพียงบางส่วน และทำให้ที่ดินส่วนที่เหลือได้รับความเสียหายหรือมีมูลค่าลดลง อันเป็นผลจากการเวนคืน เจ้าของที่ดินควรตรวจสอบสิทธิในการได้รับค่าทดแทนสำหรับมูลค่าที่ลดลงนั้นด้วย
4. ตรวจสอบก่อนรับค่าทดแทน >> เมื่อมีการกำหนดค่าทดแทน ควรตรวจสอบรายละเอียดและรายการทรัพย์สินให้ครบถ้วน หากไม่เห็นด้วย ควรใช้สิทธิตามขั้นตอนและภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด
5. อย่ารีบลงนาม >> เมื่อได้รับหนังสือแจ้งให้ติดต่อรับค่าทดแทนหรือทำสัญญา หากไม่เห็นด้วยกับจำนวนเงิน ควรตรวจสอบเอกสารและผลทางกฎหมายก่อนลงนาม
6. ไม่เห็นด้วยกับค่าทดแทน ใช้สิทธิได้ >> เจ้าของทรัพย์สินสามารถใช้สิทธิอุทธรณ์และฟ้องคดีเพื่อเรียกร้องค่าทดแทนเพิ่มเติม ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้ โดยฟ้องคดีต่อศาลภายใน 1 ปี
7. การเข้าครอบครองและรื้อถอน >> เมื่อดำเนินการตามขั้นตอนของกฎหมายแล้ว รัฐจึงเข้าครอบครองพื้นที่ เจ้าของทรัพย์สินควรเตรียมการขนย้ายและดำเนินการเกี่ยวกับสิ่งปลูกสร้างตามกำหนด
⚖️ สำคัญ!
ควรนำ โฉนด เอกสารสิทธิ หนังสือแจ้งจากหน่วยงานรัฐ และเอกสารเกี่ยวกับสิ่งปลูกสร้าง ให้ทนายความตรวจสอบ เพื่อประเมินสิทธิและแนวทางเรียกร้องค่าทดแทนให้ครบถ้วนก่อนดำเนินการ
